Cội Nguồn Di Sản
Nhà dài của người S'Tiêng — được gọi là "Nhar" trong ngôn ngữ bản địa — là một công trình kiến trúc cổ truyền độc đáo và là biểu tượng của tinh thần gắn kết gia tộc thiêng liêng. Ngôi nhà dài được dựng lên từ những sản vật của đại ngàn như cột gỗ, vách nứa, sàn tre và mái lợp bằng lá mây hay lá tranh dày dặn, có khả năng che mưa chắn gió qua bao mùa giông bão. Một ngôi nhà dài truyền thống của người S'Tiêng có thể kéo dài từ 50 mét đến hơn 100 mét tùy thuộc vào số lượng thành viên trong gia đình.
Triết lý kiến trúc của nhà dài phản ánh sâu sắc cấu trúc xã hội mẫu hệ cổ xưa và sự cố kết cộng đồng keo sơn. Mỗi khi một người con gái trong nhà đi lấy chồng, ngôi nhà lại được nối dài thêm một gian về phía sau để đón chào gia đình mới. Dù được chia thành nhiều gian nhỏ cho từng hộ gia đình tự lập sinh hoạt, ngôi nhà dài vẫn luôn có một không gian sinh hoạt chung rộng lớn chạy suốt chiều dài ngôi nhà, nơi đặt bếp lửa chính luôn đỏ rực và là nơi tiếp khách, bàn bạc công việc của toàn gia tộc.
Bếp lửa giữa nhà dài không chỉ là nơi nấu nướng mà còn là biểu tượng của sự ấm áp, sự sống và sự kế thừa. Hằng đêm, bên ngọn lửa bập bùng, các thế hệ người S'Tiêng lại quây quần bên nhau để nghe người già kể khan, truyền dạy kinh nghiệm đi rừng, săn bắn và hát những bài dân ca cổ truyền. Đó chính là cái nôi nuôi dưỡng tâm hồn và bản sắc văn hóa S'Tiêng truyền đời.
